വി. പൗലോസ് (തര്‍ശീശുകാരന്‍ ശൗൽ)

ആധുനിക തുർക്കിയിലെ കിലിക്യയിലുള്ള തര്‍ശീശ് നഗരത്തിൽ ശൗൽ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ച വിശുദ്ധ പൗലോസ്, ക്രൈസ്തവ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അസാധാരണമായ വ്യക്തിത്വങ്ങളിൽ ഒരാളാണ്. സഭയുടെ ഉഗ്ര പീഡകനിൽ നിന്ന് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ മിഷനറിയായി മാറിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ദൈവകൃപയുടെ അതിരില്ലാത്ത ശക്തിക്ക് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ബഞ്ചമിൻ ഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു ഭക്ത യഹൂദ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം ജന്മനാ റോമൻ പൗരനായിരുന്നു. ഈ പദവി പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പസ്തോലിക ശുശ്രൂഷയിൽ ദൈവഹിതപ്രകാരം പ്രയോജനപ്പെട്ടു. പിതാവ് അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകി, പ്രശസ്തനായ റബ്ബി ഗമാലീയേലിന്റെ കീഴിൽ പഠിക്കാൻ ജറുസലേമിലേക്ക് അയച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം പൂർവ്വികരുടെ പാരമ്പര്യങ്ങളിലും മോശയുടെ നിയമത്തിലും തീക്ഷ്ണതയുള്ള ഫരീസേയരിൽ ഫരീസേയനായി മാറി.

യൗവനത്തിൽ, മതപരമായ തീക്ഷ്ണതയുടെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ രൂപമായിരുന്നു ശൗൽ. സഭയിലെ ആദ്യ രക്തസാക്ഷിയായ വിശുദ്ധ സ്തെഫാനോസിനെ കല്ലെറിഞ്ഞു കൊല്ലുമ്പോൾ, കൊലയാളികളുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അതിന് സമ്മതം മൂളി ശൗൽ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. വളർന്നുവരുന്ന സഭയ്ക്കെതിരായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭീകരവാഴ്ചയുടെ തുടക്കമായിരുന്നു അത്. ജറുസലേമിലെ വീടുകളിൽ കയറി, വിശ്വാസികളായ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ അദ്ദേഹം വലിച്ചിഴച്ച് ജയിലിലടച്ചു. കർത്താവിന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്കെതിരെ ഭീഷണിയും കൊലവിളിയും മുഴക്കി, വിദേശ നഗരങ്ങളിലേക്ക് പോലും ക്രിസ്ത്യാനികളെ പിന്തുടരാൻ അദ്ദേഹം മഹാപുരോഹിതനിൽ നിന്ന് അനുവാദം വാങ്ങി. "ഞാൻ ഈ മാർഗ്ഗത്തിലുള്ളവരെ മരിക്കുവോളം പീഡിപ്പിക്കുകയും, സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ കെട്ടി കാരാഗൃഹത്തിൽ ഏൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു" എന്ന് അദ്ദേഹം തന്നെ പിന്നീട് ഏറ്റുപറയുന്നുണ്ട്.

ക്രിസ്ത്യാനികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് കൊണ്ടുവരാനുള്ള അധികാരപത്രവുമായി ദമസ്കോസിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ വെച്ച്, മനുഷ്യചരിത്രത്തെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച ഒരു അനുഭവം ശൗലിനുണ്ടായി. ഉച്ചസമയത്ത്, സൂര്യനേക്കാൾ ശോഭയേറിയ ഒരു വെളിച്ചം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് അദ്ദേഹത്തെയും കൂടെയുള്ളവരെയും ചുറ്റും മിന്നി. അദ്ദേഹം നിലത്തു വീണു; "ശൗലേ, ശൗലേ, നീ എന്നെ പീഡിപ്പിക്കുന്നത് എന്ത്?" എന്ന് എബ്രായ ഭാഷയിൽ തന്നോട് ചോദിക്കുന്ന ഒരു ശബ്ദം അദ്ദേഹം കേട്ടു. "കർത്താവേ, നീ ആരാകുന്നു?" എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, "നീ പീഡിപ്പിക്കുന്ന യേശു ആകുന്നു ഞാൻ; മുള്ളിന്മേൽ ഉദിക്കുന്നത് നിനക്ക് പ്രയാസമാകുന്നു" എന്ന് മറുപടി ലഭിച്ചു.

ഈ വെളിപാട് ശൗലിന്റെ അറിവുകളെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും തകർത്തെറിഞ്ഞു. താൻ വേട്ടയാടിയിരുന്ന യേശു, മരിച്ച ഒരു പാഷണ്ഡനല്ല, മറിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ സംസാരിക്കുന്ന ജീവനുള്ള കർത്താവാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ബോധ്യമായി. കൂടെയുള്ളവർ ശബ്ദം കേട്ടെങ്കിലും ആരെയും കണ്ടില്ല; അവർ വാക്കു പറയാനാവാതെ നിന്നു. നിലത്തുനിന്ന് എഴുന്നേറ്റ ശൗലിന് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. മൂന്നു ദിവസം അദ്ദേഹം ഒന്നും കഴിക്കാതെയും കുടിക്കാതെയും അന്ധനായി കഴിഞ്ഞു; അത് ഒരു ആത്മീയ മരണവും പുനർജന്മവുമായിരുന്നു. ഈ സമയം, കർത്താവ് ദമസ്കോസിലെ അനാനിയാസ് എന്ന ശിഷ്യനെ ശൗലിന്റെ അടുത്തേക്ക് അയക്കാൻ ഒരുക്കി.

പീടകനായ ശൗലിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം കാരണം അനാനിയാസ് മടിച്ചുനിന്നെങ്കിലും, ദൈവകല്പന അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം ചെന്നു. "സഹോദരനായ ശൗലേ" എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "നീ വന്ന വഴിയിൽ നിനക്ക് പ്രത്യക്ഷനായ കർത്താവായ യേശു, നീ കാഴ്ച പ്രാപിക്കാനും പരിശുദ്ധാത്മാവിനാൽ നിറയുവാനും എന്നെ അയച്ചിരിക്കുന്നു." ഉടനെത്തന്നെ ശൗലിന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് ചെതുമ്പൽ പോലെ വീഴുകയും അദ്ദേഹത്തിന് കാഴ്ച ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റ് സ്നാനമേറ്റു പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ പ്രാപിച്ചു. ജാതികളുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും ഇസ്രായേൽ മക്കളുടെയും മുമ്പാകെ തന്റെ നാമം വഹിക്കാൻ ക്രിസ്തു തിരഞ്ഞെടുത്ത പാത്രമായ പൗലോസ് എന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പുതിയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.

അറേബ്യയിൽ സമയം ചെലവഴിച്ച് ദമസ്കോസിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ പൗലോസ് പള്ളികളിൽ ക്രിസ്തുവിനെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം ജറുസലേമിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വെച്ച് ബർന്നബാസിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ അദ്ദേഹം പത്രോസിനെയും യാക്കോബിനെയും കണ്ടു. പിന്നീട്, പരിശുദ്ധാത്മാവ് അദ്ദേഹത്തെയും ബർന്നബാസിനെയും മിഷനറി പ്രവർത്തനത്തിനായി പ്രത്യേകം വിളിച്ചു: "ഞാൻ ബർന്നബാസിനെയും ശൗലിനെയും വിളിച്ചിരിക്കുന്ന വേലയ്ക്കായിട്ട് അവരെ എനിക്ക് വേർതിരിപ്പിൻ." അങ്ങനെ ജാതികൾക്കിടയിലുള്ള സുവിശേഷ വേല ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചു.

പൗലോസിന്റെ ഒന്നാമത്തെ മിഷനറി യാത്ര (എ.ഡി. 46-48) സൈപ്രസ്, ഏഷ്യാ മൈനർ എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ആയിരുന്നു. പിസിദിയയിലെ അന്ത്യോക്യ, ഇക്കോന്യം, ലിസ്ത്ര, ദെർബ്ബ എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സഭകൾ സ്ഥാപിച്ചു. ലിസ്ത്രയിൽ വെച്ച് മുടന്തനെ സൗഖ്യമാക്കിയപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ആദ്യം അദ്ദേഹത്തെ ദൈവമായി ആരാധിച്ചു; എന്നാൽ പിന്നീട് കല്ലെറിഞ്ഞ് മരിച്ചുവെന്ന് കരുതി ഉപേക്ഷിച്ചു. പക്ഷേ അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും സുവിശേഷം പ്രസംഗിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ യാത്രയിൽ (എ.ഡി. 49-52) സുവിശേഷം ആദ്യമായി യൂറോപ്പിലെത്തി. "മക്കെദോന്യയിൽ കടന്നുവന്ന് ഞങ്ങളെ സഹായിക്ക" എന്ന് ഒരു മക്കെദോന്യക്കാരൻ അപേക്ഷിക്കുന്ന ദർശനം കണ്ട് പൗലോസ് ഗ്രീസിലേക്ക് കടന്നു. ഫിലിപ്പി, തെസ്സലോനിക്യ, ബെരോവ, ഏഥൻസ്, കൊരിന്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സഭകൾ സ്ഥാപിച്ചു. ഏഥൻസിലെ അരേയോപ്പാഗസിൽ വെച്ച്, ഗ്രീക്കുകാർ അറിയാതെ ആരാധിച്ചിരുന്ന "അജ്ഞാത ദൈവത്തെ" സത്യദൈവമായി അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

മൂന്നാമത്തെ യാത്ര (എ.ഡി. 53-57) എഫേസോസിലെ ദീർഘകാല ശുശ്രൂഷയിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നു. അവിടെ പൗലോസ് അസാധാരണമായ അത്ഭുതങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചു. സുവിശേഷത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ നഗരം ഇളകിമറിഞ്ഞു; വിഗ്രഹ നിർമ്മാണം തൊഴിലായിരുന്ന തട്ടാന്മാർ ലഹളയുണ്ടാക്കി. ഈ യാത്രകളിലുടനീളം, അപ്പസ്തോലിക ശുശ്രൂഷയുടെ ഒരു മാതൃക പൗലോസ് സ്ഥാപിച്ചു: ആദ്യം യഹൂദ സിനഗോഗുകളിൽ പ്രസംഗിക്കുക, നിരസിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ജാതികളിലേക്ക് തിരിയുക; അടയാളങ്ങളും അത്ഭുതങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുക; ഓരോ സഭയിലും മൂപ്പന്മാരെ നിയമിക്കുക; കത്തുകളിലൂടെയും മടക്കയാത്രകളിലൂടെയും സ്ഥാപിതമായ സഭകളുമായി ബന്ധം നിലനിർത്തുക.

പുതിയ നിയമത്തിന്റെ പകുതിയോളം വരുന്ന പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൈവശാസ്ത്ര പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ കത്തുകൾ കേവലം സൈദ്ധാന്തിക പ്രബന്ധങ്ങളായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, സഭകളിലെ യഥാർത്ഥ സാഹചര്യങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണങ്ങളായിരുന്നു. പാഷണ്ഡതകൾ, ധാർമ്മിക വീഴ്ചകൾ, വിശ്വാസപരമായ സംശയങ്ങൾ, പ്രായോഗിക ചോദ്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള മറുപടികളായിരുന്നു അവ. എങ്കിലും പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ, അവ അക്കാലത്തെ സാഹചര്യങ്ങളെ മറികടന്ന് ക്രിസ്തീയ സത്യങ്ങളുടെ എക്കാലത്തെയും വലിയ വിശദീകരണങ്ങളായി മാറി.

എ.ഡി. 57-ൽ കൊരിന്തിൽ വെച്ചെഴുതിയ റോമർക്കുള്ള ലേഖനം പൗലോസിന്റെ ഏറ്റവും ചിട്ടയായ ദൈവശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥമാണ്. വിശ്വാസത്താലുള്ള നീതീകരണം, പാപത്തിന്റെ സാർവത്രികത, ക്രിസ്തുവിലൂടെ വെളിപ്പെട്ട ദൈവനീതി, ന്യായപ്രമാണവും കൃപയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, യഹൂദരോടും ജാതികളോടുമുള്ള ദൈവത്തിന്റെ പദ്ധതി എന്നിവ ഇതിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. കൊരിന്ത്യർക്കുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സഭയിലെ ഭിന്നതകൾ, ധാർമ്മിക പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരാധനാക്രമ ലംഘനങ്ങൾ, ആത്മീയ വരങ്ങൾ എന്നിവയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മഹത്തായ ഗീതവും (1 കൊരിന്ത്യർ 13), പുനരുത്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രബോധനവും (1 കൊരിന്ത്യർ 15) ഇതിലാണ്.

പൗലോസിന്റെ ആദ്യത്തെ ലേഖനമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഗലാത്യർ, ജാതികളിൽ നിന്നുള്ള വിശ്വാസികൾ പരിച്ഛേദന ഏൽക്കണമെന്നും മോശയുടെ നിയമം അനുസരിക്കണമെന്നും വാദിച്ച യഹൂദമതവാദികൾക്കെതിരെ, വിശ്വാസത്താലുള്ള നീതീകരണം ശക്തമായി സമർത്ഥിക്കുന്നു. റോമിലെ തടവുകാലത്ത് എഴുതിയ എഫേസ്യർ, ഫിലിപ്പിയർ, കൊലോസ്യർ, ഫിലേമോൻ എന്നീ ലേഖനങ്ങൾ (കാരാഗൃഹ ലേഖനങ്ങൾ), ക്രിസ്തുവും സഭയും തമ്മിലുള്ള രഹസ്യം, ക്രിസ്തുവിന്റെ പരമാധികാരം, ക്രിസ്തീയ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രായോഗിക വശങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. 1 & 2 തിമോത്തി, തീത്തോസ് (ഇടയലേഖനങ്ങൾ) എന്നിവ സഭാനടപടികൾ, വൈദികരുടെ യോഗ്യതകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഉപദേശിക്കുന്നു. എബ്രായർക്കുള്ള ലേഖനം (സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിൽ പൗലോസിന്റേതായി കരുതപ്പെടുന്നു) ക്രിസ്തുവിനെ പഴയനിയമ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെയും യാഗങ്ങളുടെയും പൂർത്തീകരണമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ എഴുത്തുകളിലൂടെ, ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഉപദേശങ്ങൾ പൗലോസ് വ്യക്തമാക്കി: വിശ്വാസത്താലുള്ള നീതീകരണം, ക്രിസ്തുവിലുള്ള രക്ഷയുടെ സാർവത്രികത, സഭ ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരം, പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ വാസം, മരിച്ചവരുടെ ഉയിർപ്പ്, സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം. ദൈവവും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനം, നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഒരു മതത്തിൽ നിന്ന് വിശ്വാസം, സ്നേഹം, പരിശുദ്ധാത്മാവിനാലുള്ള രൂപാന്തരം എന്നിവയിലൂന്നിയ ഒന്നായി മാറി.

പൗലോസിന്റെ ശുശ്രൂഷ കഠിനമായ സഹനങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്. 2 കൊരിന്ത്യർ ലേഖനത്തിൽ അദ്ദേഹം അത് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്: "യഹൂദരാൽ ഞാൻ ഒന്നു കുറയ നാല്പത് അടി അഞ്ചുവട്ടം കൊണ്ടു; മൂന്നുവട്ടം കോലിനാൽ അടിയേറ്റു; ഒരിക്കൽ കല്ലേറുകൊണ്ട്; മൂന്നുവട്ടം കപ്പൽച്ചേതത്തിൽ അകപ്പെട്ടു; ഒരു രാപ്പകൽ വെള്ളത്തിൽ കഴിച്ചു; പലവട്ടം യാത്ര ചെയ്തു; നദികളിലെ ആപത്ത്, കള്ളന്മാരാലുള്ള ആപത്ത്, സ്വജാതിക്കാരാലുള്ള ആപത്ത്, ജാതികളാലുള്ള ആപത്ത്, പട്ടണത്തിലെ ആപത്ത്, കാട്ടിലെ ആപത്ത്, കടലിലെ ആപത്ത്, കള്ള സഹോദരന്മാരാലുള്ള ആപത്ത്; അധ്വാനം, പ്രയാസം, ഉറക്കമിളപ്പ്, പട്ടിണി, ദാഹം, ഉപവാസം, ശൈത്യം, നഗ്നത."

കാരാഗൃഹവാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രവചനങ്ങൾ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം നടത്തിയ അവസാന ജറുസലേം യാത്ര, ദേവാലയത്തിൽ വെച്ചുള്ള അറസ്റ്റിൽ കലാശിച്ചു. അദ്ദേഹം ജാതികളെ ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു എന്ന് യഹൂദന്മാർ കള്ളാരോപണം ഉന്നയിച്ചു. തന്നെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ച ജനക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട പൗലോസ്, രണ്ടു വർഷം കൈസര്യയിൽ തടവിലായി. റോമൻ പൗരനെന്ന നിലയിൽ സീസറോട് അപ്പീൽ ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ റോമിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ആ യാത്രയിൽ മാൾട്ടയിൽ വെച്ച് കപ്പൽ തകർന്നെങ്കിലും, പൗലോസ് അത്ഭുതങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുകയും എല്ലാവരും രക്ഷപ്പെടുമെന്ന് പ്രവചിക്കുകയും ചെയ്തു.

എ.ഡി. 60-ഓടെ റോമിലെത്തിയ പൗലോസ് രണ്ട് വർഷം വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിഞ്ഞു. അവിടെ വന്നവരോടെല്ലാം അദ്ദേഹം ദൈവരാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസംഗിച്ചു. ആദ്യത്തെ തടവിന് ശേഷം പൗലോസ് സ്വതന്ത്രനാക്കപ്പെടുകയും വീണ്ടും മിഷനറി പ്രവർത്തനം തുടരുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം സ്പെയിനിലേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു; ഒരുപക്ഷേ അവിടെ പോവുകയും, സഭകളെ സന്ദർശിക്കാൻ കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയനിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്തിരിക്കാം.

നീറോ ചക്രവർത്തിയുടെ പീഡനകാലത്ത് (എ.ഡി. 64-67), റോമിലെ വലിയ തീപിടുത്തത്തിന് ശേഷം, പൗലോസ് രണ്ടാമതും അറസ്റ്റിലായി. സുറിയാനി സഭാ പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച്, റോമിലെ മാമർത്തൈൻ ജയിലിൽ കിടക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം തിമോത്തിയോസിന് തന്റെ അവസാന ലേഖനം എഴുതിയത്. തന്റെ മരണം അടുത്തെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം എഴുതി: "ഞാൻ നല്ല പോർ പൊരുതു, ഓട്ടം തികച്ചു, വിശ്വാസം കാത്തു. ഇനി നീതിയുടെ കിരീടം എനിക്കായി വെച്ചിരിക്കുന്നു; അത് നീതിയുള്ള ന്യായാധിപനായ കർത്താവ് ആ ദിവസത്തിൽ എനിക്ക് നൽകും."

ആദ്യകാല ക്രിസ്തീയ രേഖകൾ—റോമിലെ ക്ലെമന്റ്, അന്ത്യോക്യയിലെ ഇഗ്നേഷ്യസ്, ഐറേനിയസ് എന്നിവരടക്കം—സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നത് അനുസരിച്ച്, എ.ഡി. 67-ൽ റോമിലെ ഓസ്റ്റിയൻ വേയിൽ (ഇന്നത്തെ ട്രെ ഫോണ്ടാന) വെച്ച് പൗലോസിനെ ശിരഛേദം ചെയ്തു. റോമൻ പൗരനായിരുന്നതിനാൽ ക്രൂശിക്കപ്പെടാതെ വാളുകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തല മൂന്നു പ്രാവശ്യം നിലത്തു വീണെന്നും, ആ ഓരോ സ്ഥലത്തും ഓരോ ഉറവ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടെന്നും പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. വിശ്വാസികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരം അടക്കം ചെയ്തു; പിന്നീട് അത് സെന്റ് പോൾ ഔട്ട്സൈഡ് ദി വാൾസ് ബസിലിക്കയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിൽ, ജൂൺ 29-ന് പത്രോസ്-പൗലോസ് ശ്ലീഹന്മാരുടെ ഓർമ്മ ഒന്നിച്ചു കൊണ്ടാടുന്നു. യഹൂദരുടെ അപ്പസ്തോലനായ പത്രോസിനെയും ജാതികളുടെ അപ്പസ്തോലനായ പൗലോസിനെയും സഭയുടെ രണ്ട് തൂണുകളായി ആദരിക്കുന്നു.

ക്രിസ്തുമതത്തിൽ വിശുദ്ധ പൗലോസിനുള്ള സ്വാധീനം അളവറ്റതാണ്. ക്രിസ്തു കഴിഞ്ഞാൽ, ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രത്തെയും സഭാവിജ്ഞാനീയത്തെയും മിഷനറി പ്രവർത്തനത്തെയും ഇത്രയധികം സ്വാധീനിച്ച മറ്റൊരു വ്യക്തിയില്ല. സുവിശേഷം യഹൂദ വേരുകളിൽ നിന്ന് ജാതികളുടെ ലോകത്തേക്ക് കടന്നത് അദ്ദേഹത്തിലൂടെയാണ്. ജാതികളിൽ നിന്നുള്ള വിശ്വാസികൾ പരിച്ഛേദന ഏൽക്കുകയോ മോശയുടെ നിയമം അനുസരിക്കുകയോ വേണ്ട എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട് സഭയെ വംശീയ, അനുഷ്ഠാനപരമായ അതിരുകളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് സാർവത്രികമാക്കി.

റോമർ, ഗലാത്യർ ലേഖനങ്ങളിൽ വിശദീകരിച്ച കൃപയുടെ ദൈവശാസ്ത്രം രക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമായി: രക്ഷ മനുഷ്യന്റെ പ്രവൃത്തികളാലല്ല, മറിച്ച് ക്രിസ്തുവിലുള്ള വിശ്വാസത്താൽ ലഭിക്കുന്ന ദൈവദാനമാണ്. പല അവയവങ്ങളുള്ള, എന്നാൽ ഒരേ ആത്മാവിനാൽ ഒന്നായ ക്രിസ്തുവിന്റെ ശരീരമാണ് സഭ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനം സഭയുടെ എക്കാലത്തെയും അടിസ്ഥാനമാണ്. ആത്മാവിന്റെ ഫലം, ദൈവത്തിന്റെ സർവ്വായുധം, സ്നേഹത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠിപ്പിക്കലുകൾ ഇന്നും വിശ്വാസികൾക്ക് വഴികാട്ടിയാണ്.

സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് പാരമ്പര്യത്തിൽ, വിശുദ്ധ പൗലോസിന് അതിയായ ആദരവാണുള്ളത്. ആരാധനാക്രമത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങൾ വ്യാപകമായി വായിക്കപ്പെടുന്നു; പെരുന്നാൾ വലിയ ആഘോഷപൂർവ്വം കൊണ്ടാടുന്നു. ഒരു മികച്ച ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞൻ, അല്ലെങ്കിൽ അക്ഷീണനായ മിഷനറി എന്നതിലുപരി, ദൈവകാരുണ്യത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന അടയാളമായി സഭ അദ്ദേഹത്തെ കാണുന്നു. ആരും രക്ഷയ്ക്ക് അതീതരല്ലെന്നും, വലിയ ശത്രുവിനെപ്പോലും വിശ്വസ്ത ദാസനാക്കി മാറ്റാൻ ദൈവത്തിന് കഴിയുമെന്നും, പാപത്തേക്കാൾ ശക്തി കൃപയ്ക്കുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം തെളിയിക്കുന്നു. നമ്മുടെ യോഗ്യതയല്ല, നമ്മെ യോഗ്യരാക്കാനുള്ള ദൈവത്തിന്റെ ശക്തിയാണ് പ്രധാനമെന്ന് അദ്ദേഹം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.